Toekomst publiekscommunicatie over wetenschap en techniek in de Europese Unie

De Europese Unie besloot in 2000 tijdens de Top van Lissabon dat de EU moet uitgroeien tot de meest dynamische en concurrerende kennismaatschappij ter wereld in 2010. Voor een volwaardige democratische participatie van burgers in een kennismaatschappij is het niveau van hun inzicht, bewustzijn en betrokkenheid op het gebied van wetenschap en techniek van wezenlijk belang. Met het oog daarop werd in 2002 een vergelijkend onderzoek uitgevoerd naar de bevordering van publiekscommunicatie over wetenschap en techniek (WTC) in de verschillende EU-lidstaten.

Zes compartimenten voor de WTC
The Report from the Expert group Benchmarking the Promotion of RTD culture and Public Understanding of Science uit juli 2002 geeft een beeld van de huidige situatie en biedt aanbevelingen voor de toekomst. De expertgroep onderscheidt zes aandachtsgebieden (compartimenten) voor de WTC:

  • De overheid en overheidsinstanties;
  • De wetenschappelijke wereld, kennisinstellingen;
  • Onderwijs (formeel en informeel);
  • Wetenschapsmusea en science centra;
  • De media;
  • Het bedrijfsleven en de particuliere sector.

Bevindingen voor alle compartimenten

  • Er bestaan twee trends in het WTC-beleid:
    1. De kennis van de burger te vergroten, een pedagogische aanpak;
    2. Een dialoog tussen burgers en compartimenten bevorderen,  teneinde een consensus te vinden ten aanzien van de uitdagingen waar de samenleving voor staat op het gebied van wetenschap en technologie;
  • Er doet zich een schaalverschil voor: sommige organisaties uit de compartimenten richten zich op een groot publiek in een grootschalige stedelijke omgeving of via de massamedia, terwijl andere organisaties activiteiten ontplooien met kleine groepen op strikt lokaal niveau;
  • Vanwege de noodzaak de kosten te dekken die een bepaalde actie met zich meebrengt, moet er meer publiek (lezers, luisteraars, kijkers of bezoekers) worden geworven en wordt de WTC in toenemende mate afhankelijk van een bedrijfsmatige, op winst gerichte aanpak;
  • In elk van de onderzochte compartimenten bestaat duidelijk behoefte aan nader sociaal-wetenschappelijk onderzoek naar problemen bij de verspreiding van de WTC;
  • Conclusies zijn er in de vorm van aanbevelingen, verdere werkzaamheden voor de lidstaten voor de periode 2003-2010 en prestatie-indicatoren voor de toekomst.


Download de publicatie.
Download de samenvatting.