Innovatie van de WTC in Nederland
Toekomstverkenning Wetenschaps- en techniekcommunicatie.
Prof.dr. M. Salomon, drs. S.A. Richardson (Amsterdam, McKinsey & Company), drs.ing. A.L. Loos, dr. R.R. Braam, drs. J. Voltman, Stichting Weten, Amsterdam, 2003.
Doel
In kaart brengen van de doelstellingen, knelpunten en wenselijke acties voor
de komende jaren op het terrein van WTC die leven bij sleutelfiguren van instellingen
aan de zijde van kennisvraag, kennisaanbod, intermediairs, koepelorganisaties,
media en beleidsmakers/overheid. De resultaten worden afgezet tegen een state-of-the-art
van de WTC in Nederland en gebruikt bij het formuleren van beleidsdoelstellingen
en actieplannen in het nieuw Nationaal Meerjarenplan Wetenschaps- en TechniekCommunicatie
2005-2009 van Stichting Weten.
Methode
Op basis van informatie van Stichting Weten en een consultatie van de Ministeries
van OCW en EZ is een onderzoeksvoorstel voorgelegd aan de koepels KNAW, NWO en
VSNU. Op basis van de input van deze organisaties is een definitieve opzet voor
de verkenning gemaakt. Vervolgens is gesproken met 41 sleutelfiguren (directieleden,
voorzitters, woordvoeders) bij organisaties aan kennisvraagzijde en -aanbodzijde,
bij intermediaire organisaties, media en beleidsinstanties op het terrein van
publiekscommunicatie over wetenschap en techniek. Daarbij is gekeken naar de
huidige situatie, problemen en mogelijke oplossingen en naar de doelstellingen
voor de toekomst. Tussenresultaten zijn ter toetsing ingebracht op een breed
congres over effectiviteit van wetenschapscommunicatie.
Resultaat
De belangrijkste uitkomsten van het onderzoek zijn:
- Scherp de definitie van WTC aan. Een scherpere (afbakening) definitie leidt tot heldere taakverdeling, rollen en financiering binnen het veld;
- Kwantificeer WTC-doelstellingen en meet voortgang en resultaat. Een duidelijke kwantitatieve formulering van de WTC-doelstellingen leidt tot transparante evaluaties en maakt sturing op resultaat mogelijk;
- Richt je op jongeren en kinderen, op bèta/techniek, op ouders en docenten (vanwege de invloed op de jongeren). Segmenteer doelgroepen naar leeftijd en opleidingsniveau en benader ieder segment op maat;
- Integreer Wetenschaps- en TechniekCommunicatie (WTC) en Educatie (WTE). WTC dient zich voornamelijk te richten op actuele maatschappelijke items en wetenschappelijke ontdekkingen en WTE op basiskennis in alle wetenschappelijke disciplines en studie- en beroepskeuze;
- Stel een integraal meerjarenplan op voor WTC en WTE opgesteld door de koepels van WTC-partijen en met een actieplan per partij;
- Coördineer landelijk, maar implementeer regionaal, alliantie van bestaande WTC-partijen zijn daarin van belang;
- Stel voldoende financiële middelen beschikbaar. Nodig is circa 225 miljoen Euro (oftewel 3% van de R&D-bestedingen) voor effectieve WTC;
- Bevorder dat wetenschappers meer maatschappelijk publiceren.
Conclusies
- De wetenschaps- en techniekcommunicatie (WTC) is dringend aan innovatie toe;
- Hoewel Nederland er op het gebied van wetenschapsinteresse en kennis bij de bevolking in Europees verband relatief goed voor staat, zijn er diverse zorgpunten, mede vanuit de ambitie om een zeer vooraanstaande kenniseconomie te zijn. Het betreft de te lage investeringen in kennis (en kenniscommunicatie), gebrekkige kennis bij de bevolking en de achteruitlopende instroom in bèta en techniek vakken en beroepen;
- Hoofddoelstellingen voor de komende jaren zijn dan ook de verhoging van de geïnformeerdheid van het publiek, en het stimuleren van bèta en techniek bij basisscholieren en scholieren voortgezet onderwijs;
- Voor de toekomst betekent dit een nauwere samenwerking tussen educatie en communicatie, waarbij het onderwijs zich vooral richt op basiskennis en beroepskeuze en de WTC-instellingen vooral op actuele maatschappelijke vraagstukken en wetenschappelijke ontdekkingen. De prioriteit ligt daarbij bij leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs (inclusief vmbo). Voor de slaagkans van inspanningen zijn een betere aansluiting op wensen en kenmerken van de doelgroepen (doelgroeponderzoek), het toepassen van spelenderwijs leren, en de inzet en vaardigheid van wetenschappers (kenniscommunicatietraining) cruciaal;
- Voor de realisatie van ambities is een nieuw beleid en een meerjarenplan nodig, waarin samenwerking van educatie (Axis) en communicatie (Stichting Weten) centraal staat, heldere prioriteiten worden aangegeven m.b.t. doelgroepen (jongeren op basis- en voortgezet onderwijs) en taakverdeling (basiskennis en beroepskeuze versus vraagstukken en ontdekkingen).
 |
| Download de publicatie. |